Đây là hiện tượng khi cục diện cuộc đua thay đổi ngay ở đoạn nước rút cuối cùng. Một con ngựa có thể dẫn đầu trong phần lớn thời gian, nhưng chỉ cần vài bước chạy cuối cùng bị hụt hơi, đối thủ phía sau lập tức có cơ hội bứt lên. Với người đặt cược, khoảnh khắc này thường mang lại cảm giác vừa bất ngờ vừa tiếc nuối.
Có nhiều lý do khiến kèo ngược xảy ra. Một trong những yếu tố quan trọng là chiến thuật giữ sức. Một số nài ngựa không cho ngựa tăng tốc quá sớm mà duy trì nhịp chạy ổn định trong phần lớn cuộc đua. Khi các đối thủ phía trước bắt đầu giảm tốc vì mất sức, con ngựa được giữ sức tốt sẽ tăng tốc mạnh ở đoạn cuối và vượt lên.
Ngoài chiến thuật, thể lực của ngựa cũng ảnh hưởng rất lớn đến kết quả. Có những con ngựa xuất phát rất nhanh và sớm chiếm vị trí dẫn đầu, nhưng nếu tiêu hao năng lượng quá nhiều ở giai đoạn đầu, chúng có thể hụt hơi ở đoạn cuối. Ngược lại, những con ngựa có sức bền tốt thường phát huy lợi thế trong quãng nước rút cuối cùng.
Kỹ năng của nài ngựa cũng đóng vai trò quan trọng trong những tình huống đảo chiều như vậy. Trong một cuộc đua đông ngựa, việc chọn vị trí chạy và tìm khoảng trống để tăng tốc là yếu tố rất quan trọng. Chỉ cần tìm được một khoảng trống thuận lợi ở đoạn cuối, nài ngựa phía sau có thể tận dụng cơ hội để vượt lên trong vài giây ngắn ngủi.
Khi nhiều ngựa về đích gần như cùng lúc
Một trong những khoảnh khắc kịch tính nhất của đua ngựa là khi hai hoặc nhiều con ngựa băng qua vạch đích gần như cùng lúc. Trong những tình huống này, mắt thường gần như không thể xác định chính xác con nào về trước.
Để giải quyết vấn đề đó, các trường đua sử dụng hệ thống camera photo finish – loại camera đặc biệt được đặt ngay tại vạch đích. Camera này ghi lại từng khoảnh khắc các con ngựa chạm vạch với độ chính xác rất cao.
Sau cuộc đua, ban trọng tài sẽ xem lại bức ảnh photo finish để xác định chính xác thứ tự về đích. Đôi khi sự khác biệt chỉ là khoảng cách bằng một phần rất nhỏ của chiếc mũi ngựa. Chính vì vậy, nhiều khán giả phải chờ vài phút sau cuộc đua mới biết được kết quả chính thức.
Khi con ngựa về nhất vẫn có thể mất chiến thắng
Trong một số trường hợp, con ngựa băng qua vạch đích đầu tiên vẫn chưa chắc là người chiến thắng. Nếu trong quá trình đua, nài ngựa có hành vi cản trở đường chạy của đối thủ, ban trọng tài có quyền xem xét lại toàn bộ diễn biến cuộc đua.
Sau khi xem lại video quay chậm và các góc camera khác nhau, trọng tài có thể đưa ra quyết định giáng cấp (demotion) con ngựa vi phạm xuống vị trí thấp hơn. Khi đó, chiến thắng sẽ được trao cho con ngựa xếp sau.
Những quyết định như vậy đôi khi gây tranh luận, nhưng mục tiêu chính là đảm bảo tính công bằng và minh bạch cho cuộc đua.
Chính những yếu tố bất ngờ này khiến đua ngựa luôn mang lại cảm giác hồi hộp cho người xem. Từ những pha kèo ngược ở đoạn cuối, những bức ảnh photo finish căng thẳng, cho đến các quyết định giáng cấp từ trọng tài, tất cả đều góp phần tạo nên sự kịch tính đặc trưng của môn thể thao tốc độ này.
Và cũng vì thế, trong đua ngựa người ta thường nói rằng: kết quả chỉ thật sự được quyết định khi con ngựa cuối cùng đã hoàn toàn vượt qua vạch đích.